Tìm Hiểu Kỹ Thuật Dát Vàng Trên Gốm Sứ Bát Tràng

Dát vàng họa tiết trên gốm sứ là một trong những kỹ thuật chế tác cao cấp tại Bát Tràng. Các sản phẩm gốm sứ dát vàng sở hữu vẻ đẹp sang trọng, đẳng cấp, được nhiều người lựa chọn. 

dat-vang-tren-gom-su
Kỹ thuật chế tác dát vàng trên gốm sứ

Bài viết tập trung vào cách tạo lớp trang trí ánh kim trên gốm, các bước hoàn thiện và tiêu chí cần kiểm tra trước khi chọn sản phẩm. Nếu cần bối cảnh về chất liệu, tạo hình và men, xem bài Gốm Bát Tràng là gì?.

Nội dung chính trong bài
  1. Kỹ thuật dát lá màu vàng trên gốm
  2. Ưu và Nhược Điểm Của Họa Tiết Dát Vàng Trên Gốm Sứ
  3. Quy trình dát lá màu vàng tham khảo
  4. Phân Biệt Họa Tiết Dát Vàng Và Vẽ Vàng Trên Gốm Sứ
  5. Các sản phẩm dát vàng 24k phổ biến
  6. Bảng so sánh chi tiết Kỹ thuật Dát Vàng Lá (Vàng Quỳ) và Vẽ Vàng Lỏng 24K trên Gốm sứ
  7. Kinh nghiệm chọn vật phẩm Gốm Sứ Dát Vàng cho Phòng thờ và Phòng khách Biệt thự

Kỹ thuật dát lá màu vàng trên gốm

Dát lá màu vàng là kỹ thuật gắn lớp lá mỏng lên vùng họa tiết đã chuẩn bị chất kết dính. Lá có thể là vàng thật, hợp kim hoặc vật liệu màu vàng; mức độ thủ công và thành phần cần được xác nhận trên đúng sản phẩm.

che-tac-gom-su-dat-vang
Vàng công nghiệp để dát trên gốm sứ

Quan sát màu và ánh kim không đủ để xác định vàng 24K. Nếu sản phẩm được bán theo hàm lượng vàng, người mua nên yêu cầu mô tả vật liệu, phạm vi dát, chứng từ hoặc phương pháp kiểm tra phù hợp; “vàng công nghiệp” không phải tên thành phần cụ thể.

che-tac-gom-su-dat-vang (1)
Vàng dát mỏng 24k

Quy trình có thể gồm chuẩn bị bề mặt, tạo lớp kết dính, đặt lá, miết, làm sạch phần thừa và phủ bảo vệ. Không mặc định mọi kỹ thuật đều thực hiện hoàn toàn sau nung hoặc cho bề mặt không tì vết; cần hỏi quy trình của đúng mẫu.

Ưu và Nhược Điểm Của Họa Tiết Dát Vàng Trên Gốm Sứ

Ưu điểm:

  • Bề mặt sáng, đẹp, thẩm mỹ cao, sang trọng và đẳng cấp
  • Tạo điểm nhấn ánh kim; ý nghĩa tài lộc chỉ là cách diễn giải biểu tượng trong văn hóa dân gian.
  • Có thể chọn các mã vàng khác nhau linh hoạt cho sản phẩm, hoặc ứng dựng trang trí
  • Phạm vi dát phụ thuộc kích thước chi tiết, độ nổi, chất kết dính và tay nghề.

Sản phẩm được dát vàng tinh xảo

Nhược điểm: 

  • Tốn công thợ chế tác, phụ thuộc hoàn toàn vào tay nghề thủ công
  • Có thể bị bong tróc do vệ sinh mạnh tay.
  • Độ bền không có một mốc năm chung; phụ thuộc vật liệu, lớp bảo vệ, vị trí trưng bày và cách vệ sinh.

Sản phẩm dát vàng cần được lau chùi nhẹ nhàng

Quy trình dát lá màu vàng tham khảo

Bước 1: Làm sạch bề mặt sản phẩm cho nhẵn mịn.

Bước 2: Sơn lót để tăng độ dẻo cho lớp sơn dính, sau 8 đến 10h keo khô tiến hành sơn tiếp 1 lớp nữa.

Bước 3: Sau khi lớp sơn đã khô sử dụng bút lông vẽ keo theo các đường nét và họa tiết trên sản phẩm: cần thực hiện tỉ mỉ, cẩn thận, các nét vẽ dứt khoát thì khi dát vàng lên mới phẳng và đẹp.

dat-vang-tren-gom-su (1)
Chế tác dát vàng 24k trên gốm sứ

Bước 4: Chờ cho lớp vẽ keo khô, có thể vài giờ tùy vào loại keo, chỉ được dát vàng lên khi keo đã khô. Không được làm khi ướt sẽ khiến lá vàng bị nhăn nhúm và không được quá khô vì lá vàng sẽ không kết dính.

Nếu bạn đang tìm một chế tác tiêu biểu hội tụ trọn vẹn kỹ thuật tạo hình và nước men chuẩn Bát Tràng, hãy tham khảo chi tiết mẫu Ấm chén đắp nổi họa tiết tùng khay sen dát vàng SG-ACDV04.

Bước 5: Sau khi đã phủ kín vàng, sử dụng chổi lông để quét và làm mịn. Các bụi vàng sẽ bám chặt vào bức tượng, khi vàng đã bám kín vào bức tượng, cần có thời gian để lớp dát vàng khô keo, khoảng 30 ngày, sau đó tiến hành sơn phủ bóng bên ngoài sản phẩm.

che-tac-gom-su-dat-vang (2)
Chế tác gốm sứ dát vàng thủ công

Quá trình tạo ra sản phẩm dát vàng rất cần sự tỉ mỉ, nhẫn nại. Để có được sản phẩm hoàn hảo đó là cả một quá trình kì công của người thợ. Đây chỉ là 1 trong những bước quan trọng trong quy trình sản xuất gốm sứ Bát Tràng chất lượng cao.

Mẫu tỏi bình cao cấp vẽ vàng 24k

Giá gốc là: 33.000.000₫.Giá hiện tại là: 30.000.000₫.
Giá gốc là: 33.000.000₫.Giá hiện tại là: 30.000.000₫.
Giá gốc là: 33.000.000₫.Giá hiện tại là: 30.000.000₫.
Giá gốc là: 33.000.000₫.Giá hiện tại là: 30.000.000₫.

Phân Biệt Họa Tiết Dát Vàng Và Vẽ Vàng Trên Gốm Sứ

Bên cạnh dát vàng, phương pháp vẽ vàng cũng là kỹ thuật được sử dụng phổ biến trên các sản phẩm gốm sứ. Dưới đây là bảng so sánh về 2 cách chế tác vàng tại Gốm sứ Bát Tràng:

Tiêu chí Dát lá Vẽ màu ánh kim
Vật liệu Lá kim loại hoặc vật liệu màu vàng gắn lên bề mặt; phải xác nhận thành phần. Màu hoặc chế phẩm ánh kim được vẽ; có thể cần nung hoặc xử lý tiếp tùy hệ vật liệu.
Dấu hiệu quan sát Có thể thấy mép ghép, nếp hoặc vùng phủ theo mảng. Thường đi theo nét bút, đường viền hoặc mảng màu; mắt thường không xác định được hàm lượng vàng.
Độ bền Phụ thuộc chất kết dính, lớp phủ và cách vệ sinh. Phụ thuộc hệ màu, chế độ xử lý, vị trí trang trí và cách sử dụng.

Trên gốm sứ kỹ thuật dát vàng thường sử dụng ở những họa tiết đắp nổi ,nhằm làm nổi bật họa tiết của sản phẩm, vẽ vàng thường sử dụng ở những bề mặt nhẵn bóng hoặc các đường nết làm viền sản phẩm.

phan-biet-gom-su-dat-vang-ve-vang
Phân biệt gốm sứ dát vàng và vẽ vàng

Không thể kết luận phương pháp nào luôn đắt hơn. Giá phụ thuộc vật liệu thực tế, diện tích trang trí, số công đoạn, mức độ thủ công, tỷ lệ lỗi và hồ sơ đi kèm.

  • Yêu cầu tay nghề nghệ nhân đỉnh cao: Để tạo ra những đường nét thanh mảnh, đều đặn và có hồn bằng vàng lỏng là một kỹ thuật cực khó.
  • Chi phí sản xuất và rủi ro: Việc phải nung thêm một lần nữa làm tăng đáng kể chi phí nhân công, năng lượng. Quan trọng hơn, mỗi lần nung đều có một tỉ lệ rủi ro sản phẩm bị lỗi, nứt, vỡ. Chi phí cho những rủi ro này được cộng vào giá thành của sản phẩm hoàn hảo cuối cùng.
Nghệ nhân đang vẽ vàng lên hoa văn

Các sản phẩm dát vàng 24k phổ biến

Lớp trang trí ánh kim được ứng dụng trên bình, tượng, tranh và đồ thờ. Những ví dụ dưới đây mô tả kiểu sản phẩm; tên gọi “24K” chỉ nên dùng khi vật liệu của đúng mẫu có căn cứ xác nhận.

bo-do-tho-gom-su-dat-vang-cao-cap
Sản phẩm gốm sứ dát vàng cao cấp

Các loại bình tài lộc dát vàng 24k

Chi tiết ánh kim làm nổi vùng họa tiết trên bình hút lộc; ý nghĩa tiền tài là lời chúc dân gian, không phải tác dụng của lớp dát. Dưới bàn tay của các nghệ nhân, bình hút lộc với đa dạng các chi tiết dát vàng 24k, mang nhiều ý nghĩa sâu xa trong phong thủy.

Bình hút tài lộc dát vàng 24k rất phù hợp để trang trí trong các không gian nhà, bàn làm việc và cũng là món quà ý nghĩa trong nhiều dịp lễ.

Bình hút lộc dát vàng gốm sứ

Mai bình dáng cao và mềm mại cũng rất được ưu chuộng với hoạ tiết dát vàng. Đặc biệt là với các hoạ tiết đuôi xoè của chim công hay cánh buồm xuôi gió…

Mai bình dát vàng 24k

Lộc bình dát vàng cao cấp là một trong những dòng cao cấp nhất của sản phẩm dát vàng, được rất nhiều nhà kinh doanh săn đón với độ kỳ công và sắc nét của sản phẩm.

Lục bình dát vàng cao cấp

Nhiều người mua thường băn khoăn giữa kỹ thuật vẽ vàng kim nung nhiệt và thếp vàng lá thủ công; hãy xem ngay bài phân biệt gốm sứ vẽ vàng 24K và gốm dát vàng Bát Tràng để lựa chọn phù hợp.

Bình tỏi, bảo bình cũng là một trong những sản phẩm được chế tác dát vàng khá nhiều, thường phục vụ cho các doanh nghiệp trưng bày, là một trong những sản phẩm bán chạy nhất mùa lễ, Tết…

Tỏi bình tài lộc mẹn rạn dát vàng

Tranh dát vàng 24k

Từ xưa đến nay, người Việt luôn ưa chuộng sử dụng những sản phẩm tôn vinh giá trị truyền thống, đặc biệt là những sản phẩm mang tính thẩm mỹ và sang trọng như tranh dát vàng. Việc tặng tranh dát vàng nâng cao giá trị của không gian đặt nó. Khi chọn tranh dát vàng làm món quà thì đó là hành động chứa đựng những tình cảm trân quý, mang dấu ấn riêng và có ý nghĩa nhất định với người được tặng.

Bộ tranh dát vàng “Nhẫn Tâm”

Với tính chất tinh xảo, sang trọng và bền bỉ với thời gian, tranh dát vàng thường được đặt ở những vị trí trang trọng trong phòng khách của gia đình, phòng thờ, hay phòng làm việc. Đây cũng được xem là món quà vô cùng tinh tế và ý nghĩa dùng để tặng cha mẹ, ông bà nhân dịp sinh nhật, mừng thọ, kỷ niệm ngày cưới, quà tặng tết, mừng tân gia, quà lưu niệm cho doanh nghiệp, đối tác,…

tranh-gom-su-dat-vang-24k (1)
Tranh dát vàng gốm sứ “Phát Lộc”

Tượng dát vàng 24k

Tượng dát vàng 24k cũng là một trong những lựa chọn được nhiều người ưa chuộng. Tượng được thiết kế với nhiều mẫu mã, kích thước khác nhau. Mỗi bức tượng sẽ có một ý nghĩa khác nhau, khi kết hợp với dát vàng 24k càng làm nâng cao giá trị của sản phẩm. Tượng dát vàng khiến cho không gian đặt nó trở nên sang trọng và ấm áp vô cùng.

bo-tam-da-gom-su-dat-vang
Bộ tượng Phúc – Lộc – Thọ gốm sứ dát vàng 24k

Tượng dát vàng 24k rất phù hợp để trưng bày trong không gian nhà, phòng thờ, tủ thờ hay thậm chí bàn làm việc. Tượng dát vàng 24k cũng là một món quà vô cùng ý nghĩa thể hiện sự tinh tế, sự trân quý đối với người nhận.

bo-tam-da-gom-su-dat-vang (1)
Bộ tam đa gốm sứ dát vàng 24k

Khi chọn sản phẩm dát vàng, cần hỏi rõ vật liệu tạo màu, phạm vi dát, cách vệ sinh và điều kiện bảo quản; không nên chỉ dựa vào tên gọi “24K” hoặc hình ảnh quảng cáo.

Bạn có thể xem các nhóm gốm sứ Bát Tràng đang được phân loại trên Sàn Gốm và đối chiếu thông tin của từng mẫu trước khi đặt hàng.

Bảng so sánh chi tiết Kỹ thuật Dát Vàng Lá (Vàng Quỳ) và Vẽ Vàng Lỏng 24K trên Gốm sứ

Để giúp gia chủ và các đơn vị đặt quà tặng phân biệt rành mạch hai kỹ thuật tạo hiệu ứng kim loại quý trên gốm sứ Bát Tràng là Dát vàng lá (Thếp vàng quỳ thủ công) và Vẽ vàng kim lỏng 24K (Nung hấp 800°C), bảng đối chiếu dưới đây đặt hai phương pháp cạnh nhau theo 6 tiêu chí kỹ thuật và sử dụng thực tế:

Tiêu chí đối chiếu Gốm sứ Dát Vàng Lá (Vàng Quỳ Thủ Công) Gốm sứ Vẽ Vàng Kim 24K (Nung Lửa 800°C)
Bản chất nguyên liệu Lá vàng quỳ được đập dập siêu mỏng đặt giữa các lớp giấy dó truyền thống Dung dịch vàng 24K hòa tan trong tinh dầu hữu cơ chuyên dụng cho ngành gốm
Quy trình liên kết lên mặt sứ Quét keo sơn mài chuyên dụng lên phần phù điêu đắp nổi → Dán lá vàng → Phủ lớp keo bóng bảo vệ Dùng bút lông vẽ trực tiếp lên men sứ → Đưa vào lò điện nung lần 2 ở 780°C – 820°C
Bề mặt họa tiết thích hợp nhất Các mảng phù điêu đắp nổi 3D khối lớn, kênh bong (Thân rồng, hoa mẫu đơn nổi, tượng Phật, chữ thư pháp nổi) Các đường kẻ chỉ viền miệng, nét vẽ tỉa mảnh trên bề mặt sứ trơn phẳng
Hiệu ứng thị giác dưới ánh đèn Ánh vàng trầm ấm, dày dặn, uy nghi mang phong cách sơn son thếp vàng cổ truyền Ánh vàng kim bóng loáng như mặt gương soi, thanh lịch và sắc nét
Môi trường sử dụng phù hợp Vật phẩm trưng bày khô ráo: Lộc bình đại tự, Bộ đồ thờ đắp nổi, Bình hút tài lộc, Tượng phong thủy Dùng được cho cả vật phẩm trưng bày lẫn dụng cụ tiếp xúc nước sôi như Ấm chén pha trà, Bát đĩa VIP
Cách vệ sinh chuẩn mực Dùng chổi lông mềm phủi bụi khô hoặc khăn ẩm mềm thấm nhẹ; tránh cọ rửa mạnh hay dùng dung môi hóa chất Rửa nhẹ nhàng bằng tay với nước ấm và khăn mút mềm (Không dùng búi sắt, không cho vào lò vi sóng)

Kinh nghiệm chọn vật phẩm Gốm Sứ Dát Vàng cho Phòng thờ và Phòng khách Biệt thự

Khi lựa chọn các chế tác gốm sứ dát vàng (như cặp lộc bình dát vàng cao 1m6, bộ đỉnh hạc – bát hương đắp nổi dát vàng hay bình hút tài lộc Bát Mã dát vàng) cho không gian nội thất gỗ tự nhiên hoặc phòng thờ họ tộc, bạn nên lưu ý nguyên tắc “Điểm vàng tôn nền men”: những tác phẩm có giá trị thẩm mỹ cao nhất là những tác phẩm giữ lại khoảng 60%–70% diện tích nền men gốc (như nền men rạn cổ ngà trầm, nền men ngọc bích hoặc men lam coban) và chỉ dát vàng tập trung vào 30%–40% phần họa tiết đắp nổi chính diện. Sự tương phản giữa độ trầm mặc của men gốm Bát Tràng và ánh kim vương giả của lá vàng quỳ sẽ tạo nên chiều sâu sang trọng, tránh cảm giác chói lóa và giữ được cốt cách nghệ thuật truyền thống Việt Nam.

Bình luận (0 bình luận)

Zalo Chat Zalo Gọi điện 0945.998.007