Ấm trà tử sa là gì ? Đặc điểm và cách nhận biết

Ấm trà Tử Sa là loại trà cụ quen thuộc của giới thưởng trà. Đây là loại ấm khá đặc biệt bởi chúng được nung ở nhiệt độ cao và không tráng men. Nhờ chứa các khoáng chất vi lượng vì vậy khi pha trà bằng ấm tử sa sẽ giúp bạn có những tách trà với hương vị thơm ngon.

Ông bà ta có câu “Nhất Nước, Nhì Trà, Tam Pha, Tứ Ấm”, ấm trà Tử Sa là loại trà cụ mà người sành trà nào cũng nên có. Trước khi bạn chọn mua cho mình một Ấm trà Tử Sa thích hợp, hãy cùng tìm hiểu về nguyên liệu đất và cấu trúc của Ấm trà Tử Sa tại bài viết dưới đây của Sangom để bạn có thể hiểu hơn về nó nhé!

am-tra-tu-sa-banner

Nguyên liệu Đất đặc biệt làm nên ấm trà Tử Sa (ZiSha)

Nguyên liệu làm nên ấm Tử Sa là loại đất sét đặc biệt được lấy từ nguồn đất tại núi Hoàng Long và Thanh Long ở Nghi Hưng, Trung Quốc. Sự kết hợp với tỉ lệ hài hòa giữa các thành phần như Kaolinit, Hydromica, Thạch anh, vụn Mica và khoáng sắt đã tạo một loại đất sét tên gọi Tử Sa, được khai thác, khảm tác, nung trong điều kiện oxy và nhiệt độ cao tạo nên những tác phẩm Ấm trà Tử Sa kiệt hảo.

dat-tu-sa (1)

Thành phần đất tương tự cũng được tìm thấy tại nhiều khu vực lân cận, tuy nhiên chất đất tại Nghi Hưng mới thể hiện được những đặc điểm như độ dẻo tốt, ít bị co ngót sau nung, thích hợp nhất để tạo nên một Ấm trà Tử Sa.

Đất thô mới khai thác rất cứng và khô chắc, phải qua quá trình xử lý, tinh luyện, phơi ngoài trời, theo năm tháng phong hóa các thành phần hữu cơ với điều kiện nắng mưa tự nhiên của thời tiết. Trải qua nhiều năm tháng, thời gian phong hóa càng lâu, chất lượng đất càng tốt.

dat-tu-sa (2)

Qua nhiều công đoạn xử lý như làm khô, sàng, nghiền nhỏ thu bột mịn, sàng khuấy với nước, hút chân không, tạo thành thỏi đất sét mịn dẻo, có độ ẩm thích hợp và tính liên kết cao. Giảm nứt nẻ trong quá trình nung bởi nhiệt.

Chất đất Tử Sa có 3 màu cơ bản: màu tím, màu xanh và màu đỏ. Có thể pha tạo ra các màu khác nhau với tỉ lệ thích hợp tạo nên ” Tử Sa ngũ sắc” hay “Tử Sa tứ quý“.

Chính vì thế có thể nói, từ khâu nguyên liệu chọn loại đất, xử lý đất cũng đã góp phần làm nên sự đặc biệt của những chiếc ấm trà Tử Sa.

Những bộ ấm chén Tử Sa đẹp

Cấu trúc của một Ấm trà Tử Sa

Cấu trúc cơ bản của một ấm trà Tử Sa bao gồm:  Thân, nắp, nút, vòi rót, tay cầm, và chân đáy. Từng bộ phận được tạo hình riêng biệt sau đó được đính lại với nhau tạo thành ấm trà hoàn chỉnh.

ấm-chén-tử-sa-17 (1)
Bộ ấm chén Tử Sa họa tiết đơn giản, sang trọng
  • Phần Thân ấm

Chính là phần quan trọng nhất của ấm trà, là phần thân chính của ấm, có chức năng chứa đựng, giữ độ ấm hãm trà.

Theo hình dáng, có thể phân loại thành 3 dạng chính: Dáng tròn (Ấm Xuyết Cầu, Nhũ Tây Thi, Ấm Thang Bà, Hoa Dĩnh, Báo Xuân Mai…) dáng vuông (Ấm Tuyền Lư, Ấm Tứ Phương, Ấm Lăng Hình Tứ Phương, Á Minh Tứ Phương…), nón cụt (Ấm Tử Sa Thạch Biều…), ngoài ra còn có nhiều kiểu dáng nghệ thuật khác thể hiện sự đa dạng và cá tính phá cách của nghệ nhân (Ấm Hư Biến, Giá Cô Đề Lương, Long Đầu Nhất Khổn Trúc, Tùng Thử Bồ Đào, Ngư Hóa Long…)

Một số dáng ấm chén Tử Sa phổ biến hiện nay

Thân ấm có độ dày thích hợp, đảm bảo chức năng chứa đựng và giữ nhiệt tốt để hãm trà, Thân ấm thẩm thấu hương trà, chất đất Tử Sa càng dùng lâu, pha trà càng ngon. Để đảm bảo hương vị, ấm Tử Sa nên dùng cho một loại trà nhất định

am-chen-mau-ly-min
Thân ấm trà dày dặn, xương gốm cứng cáp và nhiều hoa văn trang trí

Thể tích thân ấm rất đa dạng, có dung tích từ 120ml đến 420ml tùy loại, ưa chuộng nhất là loại cỡ vừa 220 đến 280 ml, vừa đủ để chào trà 1 đến 2 lượt mời khách và gia chủ thưởng thức, không quá nhiều, cũng không quá ít cho một lượt trà.

Thể tích ấm nước rất đa dạng

Tính nghệ thuật, trang trí cũng được thể hiện qua thân ấm trà, những họa tiết thanh trong như hoa sen, uyển chuyển như hoa đào, thanh thoát như cành trúc hay tượng hình sinh động bởi chú chim nhạn, những bài thơ cổ cũng được chạm khắc lên mặt ngoài của thân ấm tạo nên tính thi mỹ, thể hiện tính cách của chủ nhân thưởng trà.

am-tra-tu-sa-do-dap-noi-hoa-phu-dung-bat-trang-5
Nghệ thuật khắc nổi trên ấm trà Bát Tràng
  • Phần Nắp ấm

Nắp ấm được xem như cánh cửa ra vào của Ấm trà, sự kết hợp giữa Nắp ấm và Thân ấm được gọi ví von là “Thiên áp Địa”, hòa quyện giữa đất trời. Tùy vào từng loại ấm Tử Sa mà viền ngăn cách giữa nắp và thân tạo thành thể thống nhất hay có bờ viền lộ ra bên ngoài.

bo-am-chen-tu-sa-hoa-cham-bat-trang-4
Cận cảnh nắp ấm

Dù ở kiểu dáng nào thì nắp ấm Tử Sa phải luôn đạt đủ các yêu cầu sau: Nắp và Thân được khớp liền mạch với nhau một cách tương đối nhưng chắc chắn, đảm bảo khi rót trà phần nắp không bị rơi ra. Giữa nắp và miệng ấm vừa đảm bảo độ khít nhất định vừa đảm bảo dễ dàng tách rời. Bờ viền của nắp và miệng ấm tròn, đều đặn, nắp ấm có thể xoay được quanh miệng ấm.

Sự đồng bộ giữ phần nắp và thân trong từng ấm trà

Nút trên nắp ấm được thiết kế với công năng để cầm mở nắp. Với sự sáng tạo của nghệ nhân, chúng rất đa dạng và phong phú về kiểu dáng, ngoài cúc tròn, búp sen mà ta thường thấy, thì có nhiều kiểu phức tạp hơn, trở thành bộ phận chủ đạo của thiết kế ấm trà như chi tiết “Hóa rồng khai quang”, gốc cây, cuống dưa,… muôn hình vạn trạng cho chi tiết “Họa Long điểm Thiên” này.

Nút trên nắp ấm cũng được sáng tạo đa dạng

Ở trên đỉnh hoặc bên dưới (vùng giáp giữa nút trên nắp và nắp ấm) có lỗ thoát khí hình nón, đáy nón phía bên trong to hơn, có vai trò điều chỉnh sự cân bằng áp suất trong và ngoài ấm trà.

ấm-chén-tử-sa-18 (4)
Lỗ thoát khí ngay trên nắp

Nếu không khí không vào được ấm trà, thì sau khi rót một ít, áp suất trong bình giảm và nước trà không chảy ra ngoài, mất tính liên tục của dòng chảy khi rót.

  • Vòi rót

Vòi rót được thiết kế đa dạng và vô cùng uyển chuyển, có thể cong S hoặc thẳng nghiêng với độ dài ngắn khác nhau, tuy nhiên vị trí tiếp xúc với thân ấm luôn đặt tại 1/3 dưới đến 1/3 trên của thân ấm.

Cận cảnh vòi ấm trà

Khi hãm trà, hương vị trà thẩm thấu trong nước, vị trí giữa thân ấm là sự hòa quyện hương vị tuyệt hảo nhất, nếu vị trí này quá thấp, cạnh đáy ấm thì sẽ bị nhiều cặn trà khi rót, nếu như quá cao, lá trà nổi trên bề mặt sẽ bịt kín lưới lọc hay lỗ thoát ra của nước trà khi rót. Lỗ thoát có thể dạng đơn, hình cầu, hoặc dạng lưới.

bo-am-tra-aladin-am-chen-tu-sa-bat-trang-dep-3
Vòi ở phần giữa thân ấm là khoảng cách phù hợp nhất
  • Quai ấm trà tử sa

Quai ấm là bộ phận để cầm nắm chắc chắn ấm trà khi rót, có ba dạng phổ biến như quai cầm cuối, tay cầm ngang, quai xách.

Tay cầm cuối: dạng này khá phổ biến vì dễ sử dụng, có hình cong chữ C nối từ phần trên với đáy thân ấm, đối xứng với vòi ấm qua thân, một cách chắc chắn và tiện dụng.

ấm-chén-16 (3)
Quai ấm chữ C quen thuộc

Tay cầm ngang: (Tay cầm đặt vuông góc với trục ấm, hợp với vòi ấm một góc 90 độ, thường thấy ở ấm Tử Sa Đường Vũ)

Quai xách: Thường thấy trong các kiểu ấm Tử Sa Nhất Lạp Châu, Ấm Dương Đồng, Đại Bân,… với đặt điểm hai khóa xách được đính đối xứng ở trên đỉnh thân ấm, được nối với nhau bằng quai xách kim hoại hoặc rễ tre dát mỏng.

Quai xách có thể gắn chặt cứng với đỉnh thân ấm, liên kết liền mạch tạo một tổng thể hài hòa, sang trọng.

am-chen-tu-sa-quai-dong
Bộ ấm chén Tử Sa quai đồng
  • Đáy ấm trà

Đáy ấm là chân đế, liên quan đến sự vững chắc của một ấm trà, ngoài ra đối với ấm trà Tử Sa , Đáy ấm còn là nơi thể hiện hình ảnh Thương hiệu của Tác giả làm ra nó, có thể chạm ấn ở mặt trong hoặc mặt ngoài của đáy ấm. Tuy nhiên, ngày nay việc sử dụng công nghệ để khắc con dấu nên sử dụng dấu ấn thương hiệu để phân biệt thật giả không hoàn toàn đáng tin cậy.

Một vài kiểu đáy ấm được yêu thích hiện nay

Vì vậy, hãy chọn mua sản phẩm ấm Tử Sa tại địa chỉ phân phối tin cậy đảm bảo chất lượng của  Ấm trà Tử Sa.

Đơn vị cung cấp ấm chén Tử Sa chính hãng trên toàn quốc

Ấm trà Tử Sa đa dạng và phong phú về cốt đất, kiểu dáng, cấu trúc. Giá trị cũng dao động từ vài trăm nghìn đến vài triệu, thậm chí người thưởng trà có thể chi ra vài chục triệu để sở hữu một Ấm trà Tử Sa theo sở thích của mình.

Sangom là một trong những đơn vị được ủy thác phân phối các sản phẩm gốm sứ chính hãng của Bát Tràng. Không chỉ ấm chén Tử Sa, sangom còn có vô số các mặt hàng chất lượng khác như: bát đĩa, lọ hoa, tượng Phật, tượng thú dễ thương, heo đất….

Bên cạnh chất lượng, sangom cũng được người dùng đánh giá cao về sự đa dạng mẫu mã, giá thành cạnh tranh và nhiều chính sách ưu đãi tốt. Để biết thêm thông tin sản phẩm, quý khách vui lòng gọi đến HOTLINE: 0886.889.146

Bình luận bài viết (0 bình luận)